BlogKıble yönü, bulunulan konumdan Kâbe’ye yönelen doğrultudur. Konuma göre hesaplanan kıble açısı pusulayla uygulanabilir, telefon üzerinden haritada görülebilir veya uygun kıble saatinde güneşten yararlanılarak belirlenebilir. Türkiye’nin tamamı için geçerli tek bir kıble derecesi yoktur.
Bilinmeyen bir yerde namaz kılmak istendiğinde en çok zorlanılan noktalardan biri kıble yönünü doğru tayin etmektir. Evde, iş yerinde veya seyahat sırasında kullanılabilecek yöntemler, eldeki imkânlara göre değişir. Doğru konumu seçmek ve kullanılan yöntemin sınırlarını bilmek, yönün daha sağlıklı belirlenmesini sağlar.
Konumunuza Göre Kıble Pusulası
Konum seçildiğinde kıble açısı hesaplanır. Pusula fareyle, dokunarak veya alttaki kaydırıcıyla çevrilebilir. Bu elle çevrilen görünüm bir şemadır. Telefonla yön takibi için sensör açılmalı ve coğrafi kuzey ayarı yapılmalıdır.
Coğrafi kuzeyden saat yönünde kıble açısı.
Lacivert uç kıbleyi gösterir.
Henüz konum seçilmedi
Pusula etkinleşmezse aşağıdaki harita bağlantısı kullanılabilir.
Şematik görünümde ekranın üstü gerçek kuzey kabul edilmez.
Koordinatla hesapla
Şehir seçimi yaklaşık merkez konumunu kullanır. Telefonla yön takibi, doğru kuzey ayarına ve sensörün doğruluğuna bağlıdır. Telefon yere paralel tutulmalı ve metal eşyalardan uzaklaştırılmalıdır. Bu araç koordinatları bir sunucuya göndermez.
Klasik pusulayla kıble bulma adımları
Pusulayla kıble bulmak için bulunulan yere ait kıble açısı bilinmelidir. Pusulanın kuzeyi gösteren ucu manyetik kuzeye yönelir. Coğrafi kuzey ile manyetik kuzey aynı değildir. Kullanılan açı bilgisinin hangi kuzeyi esas aldığı kontrol edilmelidir.
- Konum ve açı belirlenir. Şehir veya ilçe için verilen kıble açısı bulunur. Coğrafi kuzeye göre verilen değer kullanılacaksa manyetik sapma düzeltmesi dikkate alınır.
- Ölçüm alanı hazırlanır. Pusula yatay tutulur. Mıknatıs, büyük metal eşya ve elektrikli cihazların yakınında ölçüm yapılmaz.
- Kuzey hizalanır. Pusulanın kuzeyi gösteren ibresi ile N işareti örtüştürülür ve ibrenin durulması beklenir.
- Kıble açısı takip edilir. Kullanılan pusulanın kuzey referansıyla uyumlu açı, kuzeyden saat yönünde okunur. Bu derecenin gösterdiği doğrultuya dönülür.
Pusulada S harfine dönmek tek başına yeterli değildir. S güneyi gösterir. Kıbleyi belirleyen, bulunulan konumun kıble açısıdır. Pusula farklı noktalarda belirgin biçimde farklı sonuç veriyorsa çevredeki manyetik etki kontrol edilmelidir.
Kıble Yönü Nasıl Bulunur?
Kıbleyi bulmak için önce bulunulan konum belirlenir, ardından o konumun Kâbe’ye yönü hesaplanır. Bulunulan adres, konuma göre kıble yönünü gösteren haritada seçilerek kontrol edilebilir. Harita üzerindeki yer işaretinin doğru binada veya arazide olması önemlidir.
Türkiye’de kıble genel olarak güney doğrultusu çevresindedir. Ancak doğuya veya batıya sapma, bulunulan yere göre değişir. Her şehirde güneye dönüp 23 derece doğuya yönelmek doğru bir genel kural değildir. Şehir ve mümkünse ilçe ya da tam konum üzerinden hesaplanan açı kullanılmalıdır.
| Yöntem | Gerekli bilgi | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Pusula | Konuma uygun kıble açısı | Manyetik etki ve kuzey referansı |
| Telefon / harita | Doğru konum seçimi | Konum doğruluğu ve pusula kalibrasyonu |
| Kıble saati | İlgili şehir ve günün saati | Türkiye’de gölgenin güneşe uzanan yönü |
| Cami mihrabı | Mihrap ve namaz yönü | Giriş kapısı veya minareyle karıştırılmaması |
Evde Namaz İçin Kıble Nasıl Bulunur?
Evde kıble yönü, konuma göre hesaplanan harita doğrultusu veya uygun açıyla kullanılan pusula üzerinden belirlenebilir. İlk ölçüm yapıldıktan sonra yön, odadaki sabit bir noktayla eşleştirilebilir. Duvarların veya pencerenin yönü, tek başına kıble ölçüsü değildir.
Yakındaki bir camiden yararlanılacaksa mihrap ve cemaatin namaz kılarken döndüğü yön dikkate alınır. Caminin giriş kapısını veya minarenin bulunduğu tarafı otomatik olarak kıble kabul etmek doğru değildir. Tereddüt durumunda cami görevlisine sorularak kontrol yapılabilir.
Telefonla Kıble Bulma
Telefonla kıble bulurken uygulamanın doğru konumu kullandığı kontrol edilmelidir. Konum izni verilmiyorsa adres veya harita üzerindeki nokta elle seçilebilir. Pusula kullanan uygulamalarda yönün doğruluğu, cihazın sensörlerine ve kalibrasyonuna da bağlıdır.
Uygulamanın istediği kalibrasyon tamamlanmalı ve telefon metal eşyalardan uzak tutulmalıdır. Ekrandaki ok sürekli değişiyorsa sonuç hemen esas alınmamalıdır. Harita tabanlı görünümde kıble çizgisi, binanın veya sokağın gerçek doğrultusuyla karşılaştırılabilir. Haritanın döndürülmüş olabileceği de hesaba katılmalıdır.
Otel odasında uygulama: Odanın giriş kapısı veya yatak yerleşimi yerine, varsa kıble işareti kontrol edilir. İşaret konusunda tereddüt varsa otel görevlisinden bilgi alınır ve konuma göre hesaplanan yönle karşılaştırılır.
Kıble Saati
Kıble saati, ilgili konum ve gün için güneşten yararlanarak kıble yönünün belirlenebildiği zamandır. Türkiye için verilen kıble saatinde güneşin bulunduğu yatay doğrultu kıbleyi gösterir. Saat, bulunulan şehre ve tarihe göre kontrol edilmelidir.
- Bulunulan şehir ve gün için belirtilen kıble saati öğrenilir.
- Güneş alan düz bir zemine, yere dik duracak şekilde bir çubuk yerleştirilir.
- Belirtilen saatte çubuğun gölgesinin ucu işaretlenir.
- Gölge ucundan çubuğun tabanına doğru bakılır. Bu çizginin güneş tarafına uzanan yönü kıble doğrultusudur.
Çubuğun tabanı
Kıble doğrultusu
Şema yönün nasıl okunacağını anlatır. Ekrandaki ok, bulunulan yerin canlı kıble yönünü göstermez.
Çubuğun tabanından gölgenin ucuna dönmek, bu uygulamada ters yönü gösterir. Güneşe doğrudan bakmak gerekmez. Türkiye dışındaki bir konumda aynı yön kabul edilmemeli, o yer için verilen kıble saati açıklaması izlenmelidir.
Kıble Bulma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tesbihle kıble yönü bulunur mu?
Tesbihin sallanmasına veya imamesinin yöneldiği tarafa bakmak güvenilir bir kıble ölçümü değildir. Yön tayininde konuma göre hesaplanan açı, pusula, harita veya uygun kıble saati kullanılmalıdır.
Kıbleyi bulmak için internet gerekir mi?
Hayır. Konuma uygun kıble açısı önceden biliniyorsa klasik pusulayla yön bulunabilir. İlgili şehir ve günün kıble saati de internet olmadan kullanılabilir. Telefon uygulamalarının çevrimdışı özellikleri ise uygulamaya göre değişir.
Telefonun gösterdiği kıble yönü neden değişir?
Yanlış konum seçimi, pusula kalibrasyonu veya yakındaki manyetik etkiler yön göstergesini etkileyebilir. Konum kontrol edilmeli, uygulamanın kalibrasyon adımları uygulanmalı ve ölçüm metal eşyalardan uzak bir yerde tekrarlanmalıdır.
Comments are closed